🇬🇧 Read this article in English →

Akuza, etiketime dhe ekspozim publik në kulmin e protestave. Kush i verifikon pretendimet dhe kush mban përgjegjësi për pasojat?

Në një kohë kur studentët dhe qytetarët kanë dalë në rrugë për të kundërshtuar qeverinë, portali Prapaskena publikon një artikull që pretendon se identifikon persona të lidhur me një grup që planifikon akte dhune në Tiranë. Artikulli përqendrohet te Irini Myftaraj dhe te mesazhe që, sipas medias, lidhen me veprime të dhunshme ndaj bizneseve dhe bankave.

Por pikërisht kur situata është e tensionuar, lind një pyetje themelore: ku mbaron informimi i publikut dhe ku fillon rreziku i etiketimit publik të individëve përpara se pretendimet të provohen?

Nëse ekzistojnë mesazhe autentike që dokumentojnë plane konkrete për dhunë, ato duhen verifikuar dhe trajtuar nga organet kompetente. Dhuna ndaj qytetarëve, bizneseve apo institucioneve nuk justifikohet nga asnjë kauzë politike.

Por asnjë media nuk mund ta zëvendësojë drejtësinë. Një titull bombastik nuk është vendim gjykate dhe një pretendim i publikuar në internet nuk është provë e mjaftueshme për të shpallur dikë fajtor.

Prapaskena dhe historia e sulmeve ndaj zërave kritikë

Shqetësimet për mënyrën se si Prapaskena trajton gazetarët, studiuesit dhe zërat kritikë nuk janë të reja.

Në tetor 2024, Federata Evropiane e Gazetarëve dhe organizata partnere dënuan fushatat denigruese ndaj organizatave të shoqërisë civile dhe studiueses Blerjana Bino. Në reagimin e tyre, ato përmendën edhe publikime të Prapaskena.com që kishin në shënjestër Bino dhe organizata të pavarura.

Në korrik 2026, rrjeti SafeJournalists dokumentoi një seri publikimesh të Prapaskenës që shënjestronin gazetarë të News24, duke përdorur etiketime përçmuese dhe duke vënë në dyshim integritetin e tyre profesional pa paraqitur prova për disa prej pretendimeve të ngritura. Këto publikime, sipas organizatës, kontribuan në një mjedis armiqësor ndaj gazetarëve.

Këto janë kritika të dokumentuara nga organizata që monitorojnë lirinë e medias, jo thjesht akuza të hedhura në rrjetet sociale.

Burimet:

• European Federation of Journalists: https://europeanjournalists.org/blog/2024/10/08/albania-smear-campaigns-against-independent-media-and-civil-society-organisations-must-stop/
• SafeJournalists: https://safejournalists.net/incident/other-threats-to-news24-journalists-05-07-2026-tirana/

Carlo Bollino dhe pikëpyetjet mbi pronësinë

Emri i Carlo Bollinos është përmendur në debate publike lidhur me pronësinë e Prapaskenës. Në shkurt 2023, CNA raportoi se Bollino kishte mohuar të ishte pronar i portalit, duke i cilësuar pretendimet si shpifje.

Prandaj, çdo pretendim se ai qëndron pas portalit duhet të mbështetet në dokumente pronësie, të dhëna të regjistrimit të biznesit ose prova të tjera të verifikueshme. Përkatësia apo kontrolli i një mediaje nuk mund të shpallet fakt vetëm përmes përsëritjes së një akuze.

Megjithatë, pyetjet mbi pronësinë reale të mediave, burimet e financimit, konfliktet e mundshme të interesit dhe marrëdhëniet me pushtetin janë çështje legjitime të interesit publik.

Burimi: https://www.cna.al/aktualitet/carlo-bollino-po-me-ojne-per-prapaskenen-e-gjobave-i349665

Studentët nuk mund të gjykohen me tituj

Shqipëria nuk ka nevojë për një klimë ku çdo protestues mund të portretizohet si kriminel dhe çdo kritik i qeverisë të trajtohet si kërcënim.

Nëse dikush planifikon të sulmojë një bankë, të shkatërrojë një biznes apo të ushtrojë dhunë, duhet të ketë hetim, prova dhe përgjegjësi ligjore. Por nëse një person identifikohet publikisht përmes mesazheve të publikuara nga një portal, publiku ka të drejtë të dijë nëse ato mesazhe janë autentike, si janë siguruar dhe nëse janë verifikuar në mënyrë të pavarur.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur bëhet fjalë për të rinj, studentë dhe qytetarë që marrin pjesë në protesta.

E drejta për të protestuar nuk është leje për dhunë. Por as prania në një protestë nuk është provë për përfshirje në veprimtari kriminale.

Pyetjet që kërkojnë përgjigje

Prapaskena duhet t’u përgjigjet pyetjeve që lindin nga publikime të tilla:

• A janë verifikuar në mënyrë të pavarur mesazhet e publikuara?
• A është kontaktuar personi i identifikuar për të dhënë versionin e tij?
• A është bërë dallimi mes pjesëmarrjes në protestë dhe dyshimit për përgatitjen e një vepre penale?
• A janë paraqitur prova të plota apo vetëm fragmente që mbështesin një narrativë të caktuar?
• Kush e zotëron dhe e financon realisht portalin, dhe a janë transparente këto të dhëna?

Këto nuk janë pyetje për të mbrojtur dhunën. Janë pyetje për të mbrojtur standardet minimale të gazetarisë.

Liria e medias nuk është imunitet nga kritika

Një media mund të kritikojë protestuesit, të publikojë investigime dhe të denoncojë plane të dyshuara kriminale. Por publiku ka të njëjtën të drejtë të shqyrtojë burimet, interesat dhe metodologjinë e saj.

Raportimet e organizatave të lirisë së medias tregojnë se sulmet personale dhe fushatat denigruese janë një shqetësim real në Shqipëri. Kjo nuk do të thotë se çdo artikull i Prapaskenës është i pavërtetë. Do të thotë se pretendimet për shkelje të standardeve gazetareske duhet të shqyrtohen me prova, njësoj si pretendimet që media ngre ndaj të tjerëve.

Në fund, çështja nuk është nëse një portal e pëlqen apo jo një protestë. Çështja është nëse ai informon publikun me prova të verifikueshme, respekton të drejtën e përgjigjes dhe dallon faktin nga akuza.

Sepse kur një titull shndërrohet në dënim publik, dëmi ndaj një qytetari mund të bëhet përpara se drejtësia të ketë thënë fjalën e saj. Dhe përgjegjësia për këtë nuk mund të fshihet pas fjalës “gazetari”.

PasPerdes.com do të vazhdojë të kërkojë transparencë nga pushteti, por edhe nga mediat që pretendojnë se flasin në emër të së vërtetës.